|
|
MAKALELER
| |
Dr
AHMET UMAY |
|
| |
GÖRME ALANI
NEDİR?
Retinanın tüm
periferi ile cevap verebildiği
uzaysal alandır.Bir gözün belli bir
noktaya fikse olduğu sırada çevrede
algılayabildiği alanın tümüdür.
Genişliği derece, derinliği ise
duyarlık olarak ifade edilir. Retina
periferinde duyarlık özellikle
karanlığa adapte gözlerde artmıştır.
Bu rod reseptörlerinin
alacakaranlıkta görmeye programlı
oluşu nedeniyledir ve fonksiyonları
karanlık adaptasyonu ile incelenir.
BİNOKÜLER GÖRME VE DERİNLİK
HİSSİ NEDİR?
Her iki gözde foveaların
algıladıkları görüntüler, oksipital
korteks tarafından birleştirilir ve
tek görüntüye çevrilir.Cisimlerin
kenarları, gölgeler iki ayrı gözün
algıladığı görüntülerde küçük detay
farkı oluşturur. Bu da stereospik
yani derinlik hissi diğer anlamda da
üç boyutlu görmeyi oluşturur.
Tüm bu görsel işlevler için
gerekli olan enerji kaynağı ışıkdır.
Güneş bitmeyen ışık kaynağıdır.
Görme olayının meydana gelebilmesi
için de, elektromanyetik bir dalga
olan ışığın algılanması gerekir.
Bilindiği gibi atom:ortada bir
çekirdek etrafında enerjilere bağlı
olarak belli uzaklıkda yerleşmiş
yörüngelerde dönen elektronlardan
oluşur. (BOHR Atomu) Düşük enerji
durumunda alt yörüngelerde bulunan
elektronlar atomun enerjisi
arttığında üst yörüngeye çıkar.
Enerjisi uzun süre yetmeyeceğinden
bir müddet sonra alt yörüngeye
çıkar. Enerjisi uzun süre
yetmeyeceğinden bir müddet sonra alt
yörüngeye düşer. Arada enerji farkı
bir ışık taneceği (foton) yaratır.
Bu olay komşu atomdaki dış
elektronun düşmesine ve diğer
atomların da bu etkileşim sonucu
sinüzodial seyreden ışık dalgalarına
dönüşerek saçılıma uğrarlar. Yayılma
anında bir birlerine ve dalganın
ilerleme yönünde dik bir elektriksel
ve manyetik alan ortaya çıkarırlar.
Bunlarda elektromanyetik dalgaları
oluşturur. Elektromanyetik dalgalar
yayılır, yansır ve emilir.Işığın
boşlukdaki yayılma hızı 186.000
mil/sn dir. (3x10üssü 10 cm/sn).
Dalga boyu ise binlerce metreden,
(radyo dalgaları) çok ufak
uzaklıklarla (gamma ışınları) kadar
olabilir. Geçtikleri ortamın atom
yapısına bağlı olarak hızları
yavaşlar, emilir ve yansıtılır.
Ancak elektromanyetik boyutun
380-760 nm. dalga boyutuna sahip
olan kısmı "görülebilen ışık"tır.
Göz tarafından algılanma nedeni ise
bu dalga boylarının rod ve
konilerdeki pigment tarafından
emilmesi ve sonucunda kimyasal
reaksiyonların başlamasıdır.(görme
olayı)Daha yüksek veya daha düşük
dalga boylarında bu olay olmadığı
için bu ışınlar var oldukları halde
görünmezler. (görünmeyen
ışınlar).Elektromanyetik dalganın
enerjisi dalga boyu ile ters
orantılıdır.Bu nedenle dalga boyu
kısaldıkça, enerjisi artar. Örneğin
400 nm dalga boyundaki foton
enerjisi 800 nm dalga boyutuna göre
iki kat enerji yüklüdür. Dolayısıyla
X ışınları ağır doku harabiyeti,ultraviyole
ışınları, (UV)yanık yaparken,kırmızı
ışık zararsızdır.
Günümüzde ışığın üretildiği
kaynakda (güneşte)ve emildiği
ortamda (vücud-göz) foton özelliği
boşluk, hava ve diğer saydam
ortamlarda yayılırken dalga
karakteri gösterdiği kabul
etmektedir. Işığın dalga özelikleri
optik fizik ile ve ışığın demet
şeklindeki mercek prizmave ayna gibi
optik araçlardaki etkileşimini ise
geometrik optik inceler. Dolayısıyla
göz organının görme işlevini
yapabilmesi ışığa, mercekler
sisteminden oluşmuş gözün ise
geometrik optik ilmi temelinde
incelenmesi gerekir. Tüm bu bilimler
göz muayenesi ve görmenin
arttırılması için kullanılan
yardımcı araçların (muayene
aletleri, gözlük gibi) temelini
oluşturmaktadır.
Ahmet UMAY (md.) Kongre sunum
konuşmacısı.
Kaynak :Prof .Dr.Hikmet ÖZÇETİN
Günleri ve 2.Baskı Sunumu.
22.05.2007/İzmir. Turkey
|
|
|
|
| |
Ana Sayfa |
|
|
|
|