GÖRME
NEDİR?NASIL GERÇEKLEŞİR?
Görme, ortamdaki ışık ve cisimlerin
duyusal retinadaki fotoreseptör
hücreleri tarafından,
algılanmasıdır. Bu işlem
fotoreseptör dış segmentlerindeki
görme pigmentleri tarafından
yapılır. Görme pigmentleri retinal
ve opsin'den oluşur. Rod
reseptöründeki görme pigmenti yani
rodopsin, koni reseptöründeki
pigment ise (iodopsin)dir. Işığın
etkisiyle retinal ve
opsinin,birbirinden ayrılması
membran potansiyelde, değişikliğe
yol açar ve bir impuls yaratır. Bu
fotoşimik olaylarla elektriksel
impuls olarak optik sinire, oradan
da oksipital korteksteki
görmemerkezlerine gönderilir. Olay
üç nöronlu ve iki sinapslıdır.
Birinci nöron, koni ve bipolar
hücreler olup gangliyon hücrelerle
sinaps yapar. İkinci nöron olan
gangliyon hücrelerioptik sinir
aracılığıyla, lateral genikulate
cisme ulaşır. İkinci sinaps
buradadır. Sinaps sonrası üçüncü
nöron, olarak optik radyasyo
lifleriyle korteksteki görme
merkezine ulaşır. Gözün bütün diğer
yapıları bu işleme yardım etmekle
yükümlüdür. Kornea ve lensin
kırıcılığı, uveanın besleyici rolü,
skleranın koruyuculuğu, gözdışı
kaslar yardımı ile ilgili noktasına
fiksasyon hep bu reseptör işlevine
yöneliktir ve görsel dünyadaki
hayaller sürekli bir şekilde alınır
ve iletilir. Bu işlevi yapan asıl
nokta özellikle retinadakı
makuladır. Dolayısıyla görme kavramı
makulanın görevi olan; görme
keskinliği, kontrast görme,renkli
görme, karanlık adaptasyonu ile
görme alanı ve sonucu binoküler
görme ile stereopsis (derinlik
hissi) gibi bir çok kalitatif ve
kantitatif özelliklere sahiptir.
Normal görme için, tüm bunların
fizyolojiksınır içinde olması
gerekmektedir.
Bunlar ise;
**GÖRME KESKİNLİĞİ : Çevreden göze 1
dakikalık açıyla gelen cismi fark
edebilme yeteneğidir.
**KONTRAST GÖRME : Zemindeki
aydınlık ile üzerindeki cismin
aydınlık farkını, zıtlığını far
edebilme yeteneğidir. (Örneğin sisli
havada, sürücünün bir yayayı fark
edebilmesi gibi)
**RENKLİ GÖRME : 380-760
nm.dalga boyundaki ışık,insan gözü
için algılanabilir, yani görülebilen
ışıktır. Detayı ve rengi görmeye
yarayan kon reseptörleri 3 ayrı
dalga boyundaki, ışığı
algılayabilecek biçimde
farklılaşmıştır. Uzun dalga boyu
algılayan konlar kırmızıya, orta
dalga boyu algılayan konlar yeşile,
kısa dalga boyu algılayan konlarda
maviye ışığa maksimum absorbsiyonla
cevap verir. Konlardaki renkli görme
ile ilgili, bu özeliikleri
eksikliğine bağlı olarak erkeklerin
%8'inde kadınların, %0.4'ünde sekse
bağlı resesif katılımla geçen renk
körlükleri ortaya çıkabilir..
15.GENEL OFTALMALOJİ GÜNLERİ
SEMPOZYUMU
(Sunum
Dizisinden,04.04.2007/Belek-Antalya)
Ahmet UMAY (md.)
Yardımcı Kaynak belgeler:Dr.Hikmet
Özçetin 2.baskı./2000