EĞİTİMCİ GÖZÜYLE 

Dr. Sait Güngör ELGİN
Eğitim Bilim Uzmanı,
SMS:0532-516 09 28

MECLİS ANAYASA YAPABİLİR Mİ? 

12 Eylül 2007 Çarşamba gecesi KANALTÜRK’te 5.BOYUT programında yukarıdaki başlık üzerine bir tartışma vardı. Programın misafiri Amerika’da bulunan bir Türk İş Adamı aynı zamanda Uluslarası Anayasaların nasıl yapıldığı konusunda uzman olan Dr. Ali Rıza Bozkurt’tu. Konu ve anlatılanlar ilgimi çekti. Okuyucularımla paylaşmak istedim. Çünkü geç saatlere kadar devam eden bu tür programlar maalesef pek çok yurttaşımız tarafından izlenemiyor.  

Şu günlerde gündemde olan yeni bir “Sivil Anayasa” yapılması ve kısa zamanda halkın onayına sunulması ile ilgili tartışmaların başlangıcı olması sebebiyle de önemli idi.  

Dr. Bozkurt gayet güzel grafiklerle, konuyu herkesin kolayca anlayacağı bir şekilde sundu. Ne bu Meclisi, ne de mevcut Hükümet’i taraf almadan tamamen sistem açısından ve yapılış tekniği bakımından konuyu açıkladı.  

Parlamenter Demokratik Sistemi, yasama-yürütme-yargı ayaklarından oluşan üç ayaklı bir masaya benzeterek açıkladı. Bu üç ayağın birleşerek bir ayağa dönüşmesi sebebiyle Türkiye’de demokrasinin sık sık akamete uğradığını, bundan altı sene önce yazdığı makalelerde dile getirdiğini, maalesef bu yüzden Türkiye’de demokrasinin bir türlü rayına oturamadığını, anlattı.  

Meclislerin anayasa yapamayacaklarını, çünkü anayasaların toplumsal bir sözleşme olması sebebiyle toplumun tüm kesimlerinin temsil edildiği başka bir meclisin, üyeleri siyasi olmayan ve ileride de siyasete atılmayacak, hatta muhtarlığa bile aday olmayacak kişilerden oluşacak, görevi yalnız anayasa yapmak olan bir meclis kurularak,  anayasayı hazırlarken izlenecek tüm yöntemleri uygulayarak, zaman zaman halkın oyuna da başvurarak çalışacak bu anayasa hazırlama meclisi ile anayasalarını yapan ülkelere örnekler verdi. Fransa’nın dünyada ilk kez insan hakları ve demokrasiyi yayan bir ülke olmasına rağmen anayasalarını siyasal meclislerinin hazırlaması sebebiyle cumhuriyetin sürekli olarak diktatörlüklere, darbelere sahne olduğunu, beşinci cumhuriyetin de sallantıda olduğunu ifade ettikten sonra Amerika Birleşik Devletleri anayasası hakkında bilgiler verdi. ABD’de bir anayasa değişikliğinin 15-20 yıl sürdüğünü anlattı. Parti Başkanlarının iki sene için seçildiklerini, başkanlıkları sırasında milletvekili veya senatör vesair gibi görevlere geçemediklerini ifade etti. 

82 Anayasasına asker anayasası demenin doğru olmadığını, çünkü o anayasanın Kurucu Meclis tarafından yapıldığını ve halkın %97’sinin onayını aldığını, şimdi yapılmak istenen anayasadan daha tarafsız olduğunu, çünkü şimdi yapılacak anayasa Meclis’te temsil edilen siyasi partilerin politik eğilimlerine uygun bir anayasa olacağı için 82 anayasasından daha çok halk mutabakatının olamayacağını savundu. 

Gönül ister ki, bu konuşma aynen birçok kere değişik kanallarda bizzat konuşmacının kendi ağzından tekrarlansın.