Dr. Sait Güngör Elgin
Tel:0274-2165141
Cep:0532-516 09 28
e-mail-1: elginorama@gmail.com
e-mail-2:gungor.elgin@hotmail.com

 

NE FECİ BİR KAZA 

Geçen haftaki yazımda “Eğitsel Gezilerin” eğitim açısından önemini belirtmiştim. Arkasından geziye çıkan İlköğretim Okulu 2. sınıf öğrencilerinin geçirdikleri kaza gündeme gelince ne kadar üzüldüm bilemezsiniz.  

Allah’tan ölenler için rahmet, ailelerine başsağlığı dilerim. Ne korkunç bir kaza! Ne büyük bir kayıp. Ne desek ne yapsak, gidenler geri gelmiyor. Ama belki bundan sonraki olaylar için önlem almada bazı faydası olur diye birkaç şey söylemek isterim. 

Küçük çocukların taşımalı eğitim çıktığından beri bu tür uzak yerlere taşınmasında belki bir sakınca görmüyoruz. Çünkü her gün köylerden şehirlere öğrenciler taşınıyor. Ama bu taşınmanın şartları çok güzel belirlenmiş ve tecrübeli şoförler tarafından yapılıyor. Çünkü küçük çocukları bir yerden bir yere taşımak özel bir dikkat ister. Onların gürültüsünden şoför yorgun düşer, eğer sigara tiryakisi ise sigara içemeyeceği için sinirleri bozulur. Arabada çok kalabalık öğrenci bulunması ve soğuk sebebiyle havalandırma yapılamaması havayı kirletir ve bu da yorgunluğa, uykuya neden olur.  

Diğer önemli bir husus;  arabanın taşıyabileceğinden daha çok kişi alınması, hem yükü artırır, hem havanın kirlenmesi açısından sakıncalıdır. Fazla yük ve hız kinetik enerji dediğimiz hareket halindeki cisimlerin meydana getirdiği enerjiyi artırır bu da fren mesafesini uzatır. Yani yüklü araba, bir de hız yapıyorsa şoför frene basar basmaz araba duramaz, bir miktar sürüklenir.  Bu enerji yükle ve hızın karesi ile doğru orantılıdır. Fizikte bunun formülü        E= ½ m v²  ile gösterilir. Burada m kütleyi, yani arabanın yükünü, v ise hızı temsil eder. Bu enerji sebebiyledir ki, gaz kesilse bile araba bu enerji sebebiyle bir süre yoluna devam eder. Frene basıldığında da durdurma kuvvetine karşı direnir, hatta bu yüzden sürtünen lastiklerin izleri yola yapışır. Fren izleri dokunulduğunda sıcaktır. 

Hareket halindeki arabalarda şarkı, türkü söylemek, konuşma yapmak şoförün dikkatini dağıtır.  

Bütün bu durumları dikkate alan trafik kanunlarını bilimin ışığında yapan gelişmiş ülkelerde şehriçi nakliye araçlarında bile şoförlerin bulundukları yer, yolculardan tecrit edilmiştir. Maalesef ülkemizde şehir-içi taşımacılığında bile bu gibi noktalar dikkate alınmamakta, sendika ve odalar şoförlerin sağlığı ile alınması gereken bu basit önlemler üzerinde durmamaktadırlar. Kazaların bilimsel olarak incelenmesi, bazı basit gerçeklerin ortaya çıkarılmasına ve gereken önlemlerin alınmasına yardımcı olur.  

Diğer yandan, uzun yola çıkacak arabaların, bir gün öncesinde bakımdan geçirilmesi, muayenelerinin yaptırılması ve gezi görevlisinin bunun yapıldığından emin olması gerekir. 

Maalesef virajlarda yapılan eğim hataları da kazalara sebep olmaktadır. Yollar sorumlu ve bilgili mühendis ve teknisyenleri tarafından incelenerek müteahitlerden teslim alınmaktadır. Virajların eğimi, hareket halindeki aracın azami hızı dikkate alınarak gerekli eğim verilmesse araba savrulur.

Sonuç olarak, küçük çocukların, ilköğretim altıncı sınıftan önce uzak mesafelere geziye götürülmesi yürüme mesafesi sın ırları içinde kalmalıdır. Çocuklar ilk beş sınıfta en yakın çevrelerinden başlayarak her sene kademeli olarak yürüme mesafesindeki gezilere götürülmeli, yakın, köy ve kasaba gezileri de altıncı sınıftan sonra yapılmalıdır. Esasen Milli Eğitim Bakanlığı, uzmanları çalıştırarak bu gezi işini düzene sokmalıdır.