|
ÇAĞIMIZIN VEBASI “ÖFKE”
ve
ÖFKE KONTROL YÖNTEMLERİ
Gün geçmiyor ki,
haber programlarında, gazetelerde şiddet içerikli
haberlerle, cinnet olaylarıyla karşılaşmayalım.
Günümüzde öfke, kontrol edilemeyen bir duygu gibi
algılanmaya başladı.. “ Öfkelendiğimde gözüm bir şey
görmüyor, ne yaptığımı bilmiyorum. Üstüme
gelmeseydi.”gibi söylemleri çok duyar olduk. Öfke
bir mazeret gibi gösterilmeye çalışılıyor. Öfke
Kontrolü diye bir şey olduğundan söz eden, bunun
yöntemlerini halka göstermeye çalışan maalesef yok.
Kontrol altına alınamayan öfke, psikolojik bir
sorundur. Psikolojik destekle kontrol altına
alınabilir.
ÖFKE NEDİR?
Öfke uygun ifade edildiğinde, son
derece sağlıklı ve doğal bir duygudur.
Öfke hem içsel, hem de dışsal bazı
olaylarla ortaya çıkar.
Genellikle öfkeye yol açan nedenler
arasında; engellenme,haksızlığa uğrama,fiziksel
incinme,hayal kırıklığı,tacize uğrama,tehditler
sayılabilir.
ÖFKE DURUMUNDA VÜCUT TEPKİLERİ
Uyaran duyguyu harekete geçirir,
Stres ve gerginlik başlar
Enerjiyi arttıran “Adrenalin” salgısı
artar,
Nefes alış verişi sıklaşır,
Kalp atışları hızlanır,
Kan basıncı artar,
Vücut ve zihin “savaş ya da kaç”
tepkisi için hazırdır.
ÖFKE SAĞLIĞIMIZI TEHDİT Mİ EDİYOR ?
SAĞLIĞA ETKİSİ
Baş ağrıları,
Mide rahatsızlıkları,
Solunum problemleri,
Cilt problemleri,
Genital ve böbrek fonksiyonlarında
problemler,
Sinir sistemi rahatsızlıkları
Dolaşım sorunları,
Varolan fiziksel rahatsızlıklarda
artma,
Duygusal rahatsızlıklar,
Kendine zarar verme gibi pek çok
sağlık sorununa yol açabilmektedir, öfke.
Öfkemizi boşaltmak iyi midir?”
Araştırmalar,kızgınlık duygusunun
boşaltılmasının kızgınlık,öfke ve saldırganlığı daha
çok arttırdığını ve sorun çözmede hiçbir yararı
olmadığını göstermektedir.
Bastırılan öfkenin de kaygı ve
depresyona yol açtığı bilinmektedir.
O ZAMAN
NE YAPALIM?
Öfkenizi neyin tetiklediğini
bulun ve öfkenizi doğru ifade etme becerisi kazanın.
ÖFKE
KONTROLÜ
Öfkeyi doğru ifade etme becerisini
kazanmadır.
Temel amaç; saldırganlıktan
uzak,şiddet içermeyen,kişinin kendisine ve
çevresindekilere zarar vermeyecek şekilde duygusunu
ifade etme becerisi kazanmasıdır.
ÖFKE
KONTROL YÖNTEMLERİ
RAHATLATICI YÖNTEMLER
BİLİŞSEL YÖNTEMLER
BASİT YÖNTEMLER
RAHATLATICI YÖNTEMLER
Derin nefes alın.
İçinizden 10’a kadar sayın.
Kendinize “
gevşe ” ya
da “ sakin ol
” diyerek telkinde bulunun.
Geçmişte çok sakin, rahat olduğunuz
bir yeri hatırlayın.
Sizi rahatlatacak bir ritüel
bulun.(yüzükle oynama, tespih sallama gibi)
Mizahı kullanın.(öfkelendiğiniz kişiye
o an bağırmak yerine mizahi bir mesaj
yazın.karşınızdaki kişiyi balerin kıyafetiyle veya
kafasında bir huniyle hayal edin.)
BİLİŞSEL YÖNTEMLER
Bu strateji, “
düşünme tarzını
değiştirmek” demektir. Örneğin
“öfkenin tek ifade şekli şiddet değildir. Aklın
yetmediği yerde şiddet devreye girer.”
“ASLA”
ya da “HER ZAMAN”
gibi sözcükleri zihninizde yakalamaya çalışın.
Bu ifadeler hayatı zorlaştırır. Öfkeyle baş etmenizi
güçleştirir. Esnek olmaya çalışın.
Mantık öfkeyi yener. “Öfkeyle
kalkan zararla oturur”
Tepki vermeden önce kendinize
15 sn. tanıyın ve değerlendirme yapın:
Neredeyim?
Kimlerleyim?
Neler oluyor?
Zihnimden neler geçiyor?
Olaya nasıl bir anlam verdim?
Beklentilerim neler?
Neler yapıyorum?
BASİT YÖNTEMLER
1- PROBLEM ÇÖZME
2- ZAMANLAMA
3- KAÇINMA
4- ALTERNATİFLER BULMA
1- PROBLEM ÇÖZME:
A-
PROBLEMİ BELİRLEME:
Problem hakkında bilgi toplama
Parçalara bölme
Kimin için bir problem?
Benim katkım ne?
B- SEÇENEK LİSTESİ:
Tüm seçenekleri araştırma
Bir seçenek listesi hazırlama
C- PLAN YAPMA :
Listenizi inceleyin ve uygun
gördüğün bir tanesini seçin.
Uygulama için eylem planı yapın(ne
zaman, nasıl,hangi ortamda, kimlerle)
D- DEĞERLENDİRME:
Durum ne yönde değişti?
Kazançlarım,kayıplarım neler?
2- ZAMANLAMA:
Öfkelendiğiniz durumlarda,
konuşma,görüşme saatini değiştirin.
3-KAÇINMA:
Sizi öfkelendiren durumdan,ortamdan
uzaklaşın.
4-ALTERNATİFLER BULMA:
Öfkelenmenizi engelleyecek yeni
çözümler üretin.
NE ZAMAN BİR UZMANA BAŞVURMALIYIM?
BURADA ANLATILAN YÖNTEMLERİ
DENEYİN.
BİR KEZ DAHA DENEYİN
PES ETMEYİN TEKRAR DENEYİN
TÜM BU DENEMELERDEN SONRA;
Eğer öfkenizin, kontrolünüz dışına çıktığını düşünü
yorsanız, ev ve iş hayatınızı olumsuz yönde
etkiliyorsa, size ve sevdiklerinize zarar vermeye
başladıysa, bir uzmana başvurmalısınız.
Unutmayın öfkenizi kontrol altına
alabilirsiniz. Yeter ki isteyin!....
Sibel USTAEL |